SAAT TAMİRCİSİ

Yazar: Deniz Öztürk

Editör: Elif Enfal

Çekmecede bulduğu kol saatini kulağına dayadı. Saatten hiç ses gelmiyordu. Saati evirdi çevirdi ama saatin açıp kapatabileceği bir düğmesi yoktu. Babasının yanına koştu hemen:

- Baba, bu saat çekmecedeydi. Çalışmıyor, hiç sesi de yok.

 - Benim saatim bu. Bozuktu bir süredir. Tamirciye götürecektim onu ama vakit bulamadım. Hadi birlikte gidelim.   

Birlikte birkaç sokak ilerideki Süleyman Usta’nın dükkanına girdiklerinde Ömer, sihirli bir dünyaya adım atmış gibi hissetti. Duvarlar, raflar, tezgahın üstü, camlı dolaplar, her yer saat doluydu. Ne de ilginç saatler vardı öyle! Babasının bozuk saatini ustanın maharetli ellerine teslim ettiler.

Süleyman Usta, saati tamir ederken gözüne taktığı büyüteciyle çok havalı görünüyordu. Usta, Ömer’in şaşkın ve hayran bakışlarını fark edince en baştan anlatmaya başladı. Merak ettiysen şuradaki saatlere bakabilirsin. Ömerciğim saatlerin içinde rakamların yazılı olduğu yüzeye “kadran” deriz. Kadranın üzerinde ilerleyen ve dakikaları gösteren uzun çubuğun adı yelkovan, saati gösteren kısa çubuğun adı ise akreptir.

Eline aldığın saat, Quartz (kuvars) kol saati. Bu tür saatler pillidir. Pilini değiştirmeden yaklaşık iki yıl kullanılırlar. Çok hassastırlar yani zamanı en az hata ile gösterirler. Yanındaki saati gördün mü? O da mekanik saat. Bunun pili yok. Enerjisini kullanan kişiden alır.

Otomatik olanlar, kişinin hareketiyle çalışır. Yani saati kolunda taşıyan kişi hareket ettikçe saat çalışma enerjisini üretir. Kullanan kişi birkaç gün takmadığında ya da hastalık gibi hareketlerinin kısıtlandığı durumlarda saat bir süre çalışır ve durur. Sağdaki siyah kordonlu olansa kurmalı bir saat. Yan taraftaki kurma kolunu çevirince belli bir yere kadar döner, döner sonra durur, çevrilmez. Daha fazla çevirmeye çalışırsak saatin zembereğini kırarız. Kurma kolu çevrilemediğinde artık saatin enerjisi tamamen üretilmiştir. Saatin türüne bağlı olarak bazen bir, bazen iki günde kurma kolunu döndürerek enerjiyi tamamlamamız gerekir. Böylece saatin durmadan çalışmasını sağlamış oluruz.

Ömer, Süleyman Usta’nın anlattıklarını ilgiyle dinliyordu. Usta da bunu fark ettikçe de anlatmaya devam ediyordu. Eskiden saat tamircileri çok önemliydi Ömer.

Eşyalar da kıymetliydi o zaman. Bozulunca hemen atılmaz, tamir ettirilirdi. Hele kol saatleri! Yıllarca insanların en yakın arkadaşı gibi oldular. İnsanlar, saatlerini tamir ettirebilmek için tamircilerin önünde beklerlerdi.

Maharetli bir usta olabilmek için çıraklıktan yetişmek gerekirdi. Babaları tarafından getirilen delikanlılar, hayır dualarla ustalara emanet edilirdi. Bazen de saatçilik, baba mesleği olarak birkaç kuşak devam ederdi. İyi bir tamircinin oğlu da tamirci olabilirdi. Ben de yaz tatilimi değerlendirmek  için başlamıştım bu işe. Sonra çok sevdim saatçiliği ve buna devam ettim. Yıllarca Ahmet Usta’mın yanında çalıştım. Bana bildiği herşeyi öğretti. Allah rahmet eylesin. Çok emeği vardır üzerimde. Sabrettim, gayret ettim ve nihayet usta oldum.

Dükkanda ne kadar çeşitli saat vardı! Kol saatleri, köstekli saatler, masa ve duvar saatleri… Ömer’in gözü tavuklu masa saatine takıldı. Saatin içindeki tavuk, kafasını bir aşağı bir yukarı oynatarak yem yiyordu. Ne komikti! O sırada duvardaki ahşap saat tam on bir defa çaldı. Süleyman Usta, anlatmaya devam etti.

Birçok kişi cep telefonlarının saatini kullanıyor artık. Telefonların yaygınlaşmasıyla saatler ve saat tamircileri unutulmaya başladılar maalesef. Sayımız çok azaldı. Çırak bulamıyoruz. Kimse bu işi öğrenmek istemiyor ama ben sağlığım el verdiği sürece işimi yapacağım. Çünkü mesleğimi çok seviyorum.

İnce ve küçük aletlerle saati açtığımda küçük bir makineyle karşılaşmak, onun çarklarını seyretmek, balans, pandül, direk, zemberek gibi parçaları yerinden çıkartmak beni çok heyecanlandırıyor. Bak seninle sohbet ederken babanın saatini de yaptım.  Direğini değiştirdim. Balansı ve yan çarkı da tamir ettim. Saati temizledim ve onu güzelce yağladım. Gel, sesini dinle bakalım çalışıyor mu?

Ömer, saati kulağına dayadı. Tik tak tik tak tik tak… Saatten gelen o ahenkli sesi tekrar duymak Ömer’i çok mutlu etti.